Insulina, hormon o budowie polipeptydowej – składający się z dwóch łańcuchów peptydowych połączonych mostkami dwusiarczkowymi, produkowany w postaci proinsuliny przez komórki beta wysepek Langerhansa w trzustce.
Insulina przyspiesza tempo przenikania glukozy z krwi do niektórych komórek (przede wszystkim do komórek mięśni szkieletowych) i przekształcania jej w glukozo-6-fosforan, co powoduje obniżenie stężenia glukozy we krwi, zwiększenie zapasu glikogenu w wątrobie i mięśniach , a dodatkowo wzmożenie spalania glukozy.
Przy niedoborze insuliny (cukrzyca) następuje zmiana w metabolizmie węglowodanów, a energia jest pobierana w większym stopniu ze spalania tłuszczów. Stwarza to kluczowy defekt metaboliczny cukrzycy – naruszona jest równowaga między szybkością gromadzenia się acetylo-koenzymu A, będącego pośrednim towarem rozkładu kwasów tłuszczowych, a prędkością jego spalania w cyklu Krebsa. Acetylo-koenzym A zostaje wówczas zużyty do syntezy trujących ciał ketonowych i cholesterolu.
Insulina łagodzi wszystkie objawy cukrzycowe, działa jednak jedynie przez krótki czas i dlatego musi być stale podawana. Duże dawki insuliny powodują wstrząs hipoglikemiczny (śpiączka), który stosuje się w leczeniu psychoz maniakalno-depresyjnych i niektórych postaci schizofrenii.